مشکلات خواب نوزادان و کودکان؛ دغدغه اصلی بسیاری از والدین است. مطالعات نیز بیانگر آن است که پدر و مادرها حدود ۳۵۰ ساعت خواب شبانه خود را در سال ۱ زندگی نوزاد خود از دست میدهند! و این موضوع زمانی اهمیت زیادی پیدا می یابد که بدانیم خواب چه فوایدی برای بدن ما به عنوان والد و کودکمان دارد:
- محرومیت از خواب، کرتکس پیشانی مغز را تضعیف میکند، درحالیکه کودکان برای تصمیم گیری، توجه و کنترل هیجانات به آن (قسمت از مغز) نیاز دارند.
- بچههای کوچکی که کمتر از ۱۰ ساعت در روز میخوابند، هنگامی وارد مدرسه میشوند دو برابر بیشتر احتمال دارد نمرات پایینی در آزمونهای شناختی کسب کنند.
- خواب بسیار کم در دوران کودکی خطر ابتلا به چاقی را افزایش میدهد.
در آزمایشی مشهور، محققان خواب کودکان دبستانی را ۳۰ دقیقه (برای گروهی) محدود کردند و (برای گروهی) افزودند؛ و دریافتند که تأثیر قابلتوجهی بر زمان واکنش، توجه و حافظه آنان داشته است. در حقیقت اختلاف ۱ ساعت خواب بین، دو گروه تأثیری معادل بر دو سال (پایه تحصیلی) داشت!
روان شناسان یافتن ارتباط میان خواب و ADHD[1] را (هم چنان) ادامه میدهند. بیش فعالی و نقص توجه در کودکان دچار مشکلات خواب، شیوع بیشتری دارد (و برعکس کودکان با علائمی شبیه ADHD در معرض خطر بیشتر برای ابتلا به مشکلات خواب هستند). همچنین کودکان مبتلابه ADHD در طول روز بیشتر خوابآلوده هستند که ممکن است توضیحی بر این مطلب باشد که چرا داروهای محرک کمک میکند. علاوه بر آن مطالعات نشان میدهد که درمان مشکلات خواب میتواند برای حذف علائم نقص توجه- بیش فعالی در برخی کودکان کافی باشد. همچنین، این فایده نیز برای بچههایی بدون مشکلات توجه و رفتاری نیز وجود دارد. یک آزمایش نشان داد که اضافه کردن ۳۰ دقیقه به خواب شب کودکان، بهبود فراوانی (در کودکان بدون سابقه مشکلات رفتاری) در نحوهای که بیقرار، تکانشگر و ترشرو بودند؛ ایجاد نمود. کاهش خواب به میزان ۵۰ دقیقه نیز اثر معکوس داشت.
کودک من به چند ساعت خواب نیاز دارد:
| سن | میزان نیاز به خواب روزانه |
| نوزادان تازه متولدشده (۰ تا ۲ ماهه) | ۱۲-۱۸ ساعت |
| نوزادان (۳-۱۱ ماهه) | ۱۴-۱۵ ساعت |
| نوپایان (۱-۳ سال) | ۱۲-۱۴ ساعت |
| کودکان در سنین پیش از دبستان (۳-۵ سال) | ۱۱-۱۳ ساعت |
| کودکان در سنین دبستان (۵-۱۰ سال) | ۱۰-۱۱ ساعت |
| نوجوانان (۱۰ تا ۱۷ سال) | ۸٫۵ تا ۹٫۵ ساعت |
| بزرگسالان | ۷ تا ۹ ساعت |
نوزادان و کودکان زمانی که خسته میشوند، آرام نمینشینند بلکه به فعالیت و بازیشان اضافه میشود
نکته مهم در خصوص خواب کودکان این است که والدین نباید منتظر بمانند تا کودک خودش اعلام کند که آماده خوابیدن است، زیرا هرگز چنین چیزی رخ نمی دهد!!! بلکه بر عکس کودکان زمانی که خواب آلود می شوند، به علت تجربه اضطراب و این که هنوز به رشد مغزی کامل نرسیده اند، فعالیتشان افزایش می یابد، بهانه گیر و عصبی شده و باید بگوییم در این مرحله کار برای خواباندن آنان سخت تر شده است. زیرا والدین زمان طلایی برای خواباندن کودک را از دست داده اند.
پس از ۵ ماهگی به بعد، سعی کنید به زمان های خواب نوزاد نظم ببخشید. کودکان نیز نیاز دارند طبق برنامه زمانی منظم بخوابند تا بسترهای لازم برای رشد جسمی، مغزی و روانی آنان مهیا شود.
